تفاوت یخ زدگی کتف با سایر اختلالات شانه
| اختلال شانه | ویژگیها | تفاوت با شانه یخزده | توضیح کوتاه |
| شانه یخزده | درد تدریجی، سفتی و محدودیت حرکتی فعال و غیرفعال | محدودیت حرکتی شدید و پیشرونده، دامنه حرکت به طور کامل کاهش مییابد | در شانه یخزده، حتی حرکات غیرفعال هم محدود هستند و درد شبها تشدید میشود. |
| تاندونیت روتاتور کاف | درد هنگام حرکت و فشار روی عضلات روتاتور کاف، ضعف عضلانی | دامنه حرکت حفظ میشود، محدودیت حرکتی شدید دیده نمیشود | در تاندونیت، درد هنگام فعالیت مشخص است ولی سفتی مفصل و کاهش حرکت کامل شانه شایع نیست. |
| آرتروز شانه | درد مزمن، خشکی مفصل، صداهای مفصلی | درد وابسته به فعالیت، تغییر شکل استخوانی و ساییدگی دیده میشود، سفتی تدریجی | در آرتروز، حرکات دردناک هستند اما محدودیت حرکت کامل شانه به سرعت شانه یخزده پیشرفت نمیکند. |
شانه یخ زده چیست؟
شانه یخ زده یا «Frozen Shoulder» یک اختلال شایع مفصل شانه است که با درد مزمن و محدودیت دامنه حرکتی شانه مشخص میشود. در این وضعیت، کپسول مفصلی شانه ضخیم و سفت می شود و حرکت شانه به تدریج محدود میشود.
بیماری شانه یخ زده به آرامی شروع میشود و میتواند ماه ها یا حتی سالها ادامه یابد، و فعالیت های روزمره مانند لباس پوشیدن، شانه کردن مو یا برداشتن اشیاء را دشوار کند. یخ زدگی شانه اغلب در افراد بین ۴۰ تا ۶۰ سال، به ویژه زنان و کسانی که سابقه دیابت یا آسیب شانه دارند، مشاهده میشود.
این حالت ممکن است بهطور خود به خود بهبود یابد، اما در بسیاری از موارد نیاز به درمان و فیزیوتراپی دارد تا عملکرد کامل شانه بازگردد. در مجموع، کپسولیت چسبنده اختلالی موقت ولی قابل توجه در حرکت شانه است.
آناتومی مفصل شانه
مفصل شانه یکی از پیچیدهترین و پرحرکتترین مفاصل بدن انسان است که امکان طیف گستردهای از حرکات را فراهم میکند. این مفصل از سه استخوان تشکیل شده است: استخوان بازو، کتف و ترقوه . سطح مفصلی بازو با گودال کوچکی در کتف به نام حفره گلنوئید مفصل میشود و توسط کپسول مفصلی و لیگامانها پایدار نگه داشته میشود.
عضلات روتاتور کاف مجموعهای از چهار عضله کوچک اما حیاتی هستند که در شانه قرار دارند و مسئول ثبات و حرکت مفصل شانه هستند. این عضلات به دور سر استخوان بازو میپیچند و آن را در گودال شانه نگه میدارند.
علاوه بر آن، غضروف مفصلی و کیسهای حاوی مایع در اطراف مفاصل بدن (بورسا) است به کاهش اصطکاک و حرکت روان مفصل کمک میکنند.
این ساختار پیچیده باعث میشود شانه هم انعطافپذیری بالایی داشته باشد و هم مستعد سندروم شانه یخ زده شوید.
انواع شانه یخ زده
یخ زدگی کتف یا کپسولیت چسبنده بر اساس علت و نحوه بروز به چند نوع تقسیم میشود:
ابتدایی یا خودبخودی: این نوع بدون علت مشخص رخ میدهد و شایع ترین شکل شانه یخ زده است. معمولاً در افراد ۴۰ تا ۶۰ سال مشاهده میشود.
ثانویه : نوع دوم adhesive capsulitis ناشی از عواملی مانند: آسیب یا جراحی شانه ، بیماریهای مزمن مثل دیابت یا مشکلات تیروئید، استراحت طولانی مدت شانه پس از شکستگی یا جراحی می باشد.
مکانیسم ایجاد بیماری
شانه یخزده نتیجه تغییرات تدریجی در ساختارهای مفصل شانه است که باعث درد و محدودیت دامنه حرکتی شانه میشود. این اختلال به دلیل التهاب و فیبروز کپسول مفصلی رخ میدهد و حرکت طبیعی شانه را مختل میکند. دو عامل اصلی در ایجاد این بیماری نقش دارند: ضخیم شدن کپسول مفصلی و کاهش فضای مفصل.
ضخیم شدن کپسول مفصلی
کپسول مفصلی اطراف شانه در پاسخ به التهاب مزمن و آسیبهای مکرر، ضخیم و سفت میشود. این ضخیم شدن باعث کاهش انعطاف پذیری کپسول و محدودیت حرکت شانه میشود. در نتیجه، حتی حرکات سادهای مانند بلند کردن دست یا چرخش شانه با درد و سختی انجام می شود و کیفیت زندگی فرد را کاهش می دهد.
کاهش فضای مفصل
با پیشرفت بیماری شانه یخ زده، چسبندگی و تورم داخل کپسول مفصلی باعث کاهش فضای بین سر استخوان بازو و گودال کتف میشود. این کاهش فضای مفصل حرکت روان شانه را محدود می کند و درد را تشدید میکند. علاوه بر این، کاهش فضای مفصل مانع عملکرد طبیعی عضلات روتاتور کاف میشود و روند بازگشت حرکت طبیعی شانه را دشوار می کند.
مراحل بیماری فروزن شولدر
شانه یخ زده در سه مرحله مشخص پیشرفت میکند که هر مرحله ویژگیهای بالینی متفاوتی دارد.. شناخت هر مرحله برای تشخیص صحیح و انتخاب روش درمان مناسب اهمیت بسیاری دارد.
- مرحله انجماد : درد شانه شروع میشود و به تدریج با حرکت دست شدید میشود، حرکت مفصل هنوز کمی ممکن است. التهاب فعال در کپسول مفصلی وجود دارد و محدودیت حرکتی کمکم ظاهر میشود.
- مرحله یخزدگی : درد کمی کاهش مییابد اما سفتی و محدودیت حرکت شدید میشود، انجام فعالیت های روزمره دشوار است و کپسول مفصلی ضخیم و چسبنده شده و فیبروز به حداکثر می رسد. این مرحله چند ماه تا یک سال طول میکشد.
- مرحله ذوب : حرکت و انعطاف پذیری شانه به تدریج باز میگردد و درد کاهش مییابد. عملکرد شانه آرام آرام به حالت طبیعی نزدیک میشود و این مرحله تا چند ماه تا بیش از یک سال ادامه دارد که فیزیوتراپی شانه یخ زده روند بهبودی را تسریع میکند.
علل و ریسک فاکتورهای سندروم شانه یخ زده
سندروم شانه یخ زده نتیجه ترکیبی از عوامل سیستمیک و محلی است که احتمال بروز آن را افزایش می دهد. شناخت این عوامل به پیشگیری و مدیریت بهینه کمک میکند برای همین در ادامه این فاکتورها را به شما معرفی می کنیم.
- دیابت: افراد دیابتی بیشتر در معرض Frozen Shoulder هستند؛ التهاب مزمن و فیبروز کپسول مفصلی باعث درد و محدودیت حرکت میشود. دوره بیماری طولانی تر است و بازگشت عملکرد شانه زمان بیشتری میبرد.
- بیحرکتی یا عدم استفاده مفصل: بیحرکتی طولانی شانه باعث کاهش انعطاف پذیری و ایجاد چسبندگی در کپسول مفصلی میشود. حرکت کم مفصل درد را افزایش می دهد و بازگشت عملکرد شانه کندتر میشود.
- جراحی یا آسیب شانه قبلی: جراحی ها یا آسیب های قبلی میتوانند عامل شانه یخ زده باشند. التهاب و ترمیم نامناسب پس از عمل باعث ضخیم شدن و چسبندگی کپسول ی شود و محدودیت حرکت ایجاد میکند.
- اختلالات تیروئید: کمکاری یا پرکاری تیروئید با تغییرات هورمونی و متابولیک، التهاب مزمن و کاهش انعطاف پذیری شانه را ایجاد میکند. بیماران درد و محدودیت حرکت شانه را تجربه میکنند و بهبود کامل زمانبر است.
- سن و جنس: بیماری شانه یخ زده بین ۴۰ تا ۶۰ سال و کمی بیشتر در زنان رخ میدهد. کاهش انعطافپذیری با افزایش سن و تفاوت های هورمونی و ساختاری در زنان، ریسک ابتلاء را افزایش میدهد.
- بیماری های خودایمنی: بیماریهایی مثل آرتریت روماتوئید و لوپوس با التهاب مزمن، ضخیم شدن و چسبندگی کپسول مفصلی ایجاد میکنند. این بیماران علاوه بر درد و محدودیت حرکت، علایم سیستمیک دارند و کنترل بیماری زمینه ای در درمان شانه یخ زده موثر است.
علائم شانه یخ زده
کپسولیت چسبنده بهصورت تدریج آغاز می شود و فعالیت های روزمره را مختل میکند. شناخت علایم شانه یخ زده و نشانه ها نقش مهمی در تشخیص به موقع و انتخاب روش درمان بیماری شانه یخ زده دارد.شایعترین علایم شانه یخ زده شامل:
درد شانه: درد اولیه کم و مبهم است و به تدریج شدت مییابد، به ویژه در شب و هنگام حرکت دادن دست.
محدودیت حرکت: حرکات فعال و غیرفعال شانه کاهش مییابد؛ بلند کردن دست، چرخش یا پشت سر بردن دست دشوار میشود.
سفتی مفصل: شانه سفت و خشک می شود و انعطاف پذیری آن کاهش مییابد.
کاهش عملکرد روزمره: فعالیت هایی مانند لباس پوشیدن، شانه کردن مو یا برداشتن اشیاء دشوار میشود.
روش های تشخیص بیماری شانه یخ زده
شناسایی صحیح مرحله بیماری وجدا کردن آن از دیگر مشکلات شانه، کلید انتخاب درمان مناسب است. پزشک با توجه به درد، محدودیت حرکتی و سابقه بیمار، روشهای مختلف تشخیصی را به کار میگیرد تا علت اصلی مشکل مشخص شود.
معاینه فیزیکی: پزشک حرکت فعال و غیرفعال شانه را بررسی میکند تا میزان محدودیت و سفتی مفصل مشخص شود. همچنین نقاط حساس به درد و الگوی حرکت شانه ارزیابی میشوند تا شانه یخزده از سایر اختلالات متمایز گردد.
تصویربرداری: تصویربرداریهایی مانند رادیوگرافی ساده، امآرآی یا سونوگرافی برای بررسی استخوانها، بافت نرم و وضعیت کپسول مفصلی انجام میشوند. این روشها به رد آسیبهای دیگر شانه مانند پارگی روتاتور کاف یا آرتریت کمک میکنند.
تشخیص افتراقی: بیماریهایی مانند آرتریت، پارگی تاندون روتاتور کاف یا آسیبهای غضروفی میتوانند علایم شانه یخ زده مشابه ایجاد کنند. پزشک با بررسی دقیق تاریخچه بیمار، معاینه و تصویربرداری، این اختلالات را از یخ زدگی کتف جدا می کند.
راه های درمان بیماری شانه یخ زده
راههای درمان شانه یخ زده ترکیبی از روشهای غیرجراحی و در صورت نیاز، مداخلات پزشکی هستند. هدف اصلی کاهش درد، افزایش انعطافپذیری و بازگرداندن عملکرد طبیعی شانه است. انتخاب روش مناسب بستگی به شدت بیماری و مرحله پیشرفت آن دارد.
بر اساس گزارش وبسایت معتبر Mayo Clinic:
“A physical therapist can teach you range-of-motion exercises to help recover your shoulder movement.”
(یک فیزیوتراپ میتواند تمرینات دامنه حرکتی را به شما آموزش دهد تا حرکت شانه شما بهتدریج بازیابی شود.)
این توضیح علمی نشان میدهد که نقش فیزیوتراپی و تمرینات کنترلشده در درمان شانه یخزده بسیار کلیدی است و رعایت صحیح آنها میتواند روند بهبودی را کوتاهتر کرده و از خشکتر شدن مفصل جلوگیری کند.
فیزیوتراپی شانه یخ زده
فیزیوتراپی بخش مهمی از درمان شانه یخزده است و شامل تمرینات کششی هدفمند برای افزایش دامنه حرکت مفصل میشود. تمرینات منظم باعث کاهش سفتی کپسول مفصلی و بهبود انعطاف شانه میشوند. همچنین فیزیوتراپی به پیشگیری از عود بیماری کمک میکند. از جمله حرکات تمرینی در فیزیوتراپی شانه یخ زده:
- حرکت کششی آونگ: دست بهآرامی مانند آونگ جلو و عقب تاب میخورد تا سفتی شانه کم شود و دامنه حرکت بیشتر شود.
- حرکت کششی با حوله: با کشیدن حوله از پشت کمر، شانه مقابل کشیده شده و انعطافپذیری و چرخش شانه بهبود مییابد.
- راه رفتن با انگشت: انگشتان روی دیوار بهآرامی بالا میروند تا دامنه حرکتی و کشش مفصل شانه افزایش یابد.
- چرخش داخلی و خارجی: بازو در کنار بدن چرخانده میشود تا عضلات روتاتور کاف تقویت و انعطاف پذیری شانه بیشتر شود.
- کشش زیر بغل: با بالا بردن بازو، زیر بغل کشیده میشود تا سفتی کاهش یابد و حرکات بالای سر آسانتر شوند.
- تمرین کراس بادی ریچ: بازو از جلوی بدن به سمت شانه مقابل کشیده میشود تا عضلات پشت شانه کشیده و سفتی مفصل کاهش یابد.
حتما فیزیوتراپی را در مرکز های معتبر با افراد متخصص انجام دهید تا روند بهبودی با سرعت و بدون هیچ مشکلی انجام شود، بنابراین در انتخاب کلینک های مرکز فیزیوتراپی بیشترین دقت را داشته باشید.
کلینیک فیزیوتراپی دکتر حکیم یکی از مراکز تخصصی و پیشرفته برای درمان مشکلات شانه و دیگر اختلالات مفصلی است. این کلینیک با خدمات متنوعی از جمله ارتوپدی فنی، تصویربرداری، فیزیوتراپی و مشاوره تخصصی توسط پزشکان مجرب در رشتههای مختلف، امکان رسیدگی کامل به بیماران را ایجاد می کنند و بهرهمندی از دستگاهها و تجهیزات مدرن، به ویژه در بخش فیزیوتراپی و تشخیص، باعث ارائه درمان دقیق و موثر بیماری میشود.
برای مشاوره تخصصی شانه یخ زده، همین امروز نوبت خود را رزرو کنید
تقویت عضلات
تمرینات تقویتی برای عضلات روتاتور کاف و اطراف شانه انجام میشود تا ثبات مفصل افزایش یابد. عضلات قویتر میتوانند فشار روی کپسول مفصلی را کاهش دهند و عملکرد روزمره شانه بهتر شود. در ادامه چند حرکت رایج برای تقویت عضلات شانه و روتاتور را معرفی می کنیم:
- بالابردن دمبل از کنار : بازوها از کنار بالا برده میشوند تا عضلات دلتوئید جانبی تقویت و ثبات شانه افزایش یابد.
- چرخش خارجی با کش : بازو با کش به سمت خارج چرخانده میشود تا عضلات اینفرااسپیناتوس و ترس مینور تقویت شوند.
- چرخش داخلی با کش : بازو با کش به سمت داخل چرخانده میشود تا عضله ساباسکاپولاریس و ثبات مفصل شانه تقویت شوند.
- حرکت دمبل به جلو : بازوها با دمبل به جلو بالا میآیند تا عضلات دلتوئید جلویی و کنترل حرکتی شانه بهبود یابند.
- پرس شانه با دمبل : دمبلها از سطح شانه بالا برده میشوند تا دلتوئید و عضلات کمکی شانه و پشت تقویت شوند.
- تزریق
تزریق
داروهای ضدالتهاب یا استروئید به داخل مفصل میتواند التهاب و درد شانه را کاهش دهد. این روش اغلب برای تسهیل انجام تمرینات فیزیوتراپی استفاده میشود. تزریق بهطور موقت حرکت مفصل را آسان می کند و روند بهبودی را سرعت می دهد.
جراحی در موارد ضروری
در صورت مقاومت بیماری به درمانهای غیرجراحی و محدودیت شدید حرکت، جراحی برای آزادسازی کپسول مفصلی انجام میشود. این روش شامل برداشتن چسبندگیها و افزایش فضای مفصل است. جراحی آخرین گزینه است و پس از آن فیزیوتراپی برای بازگشت عملکرد ضروری است.
تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS)
TENS از جریان الکتریکی ضعیف برای کاهش درد شانه استفاده میکند. این روش میتواند شدت درد را کم کند و انجام تمرینات کششی و فیزیوتراپی را آسان کند. تحریک عصبی همچنین به بهبود کیفیت خواب و کاهش مصرف داروهای مسکن کمک میکند.
راه های پیشگیری از سندروم شانه یخ زده
پیشگیری از سندرم شانه یخ زده با حفظ تحرک، تقویت عضلات و مدیریت عوامل خطر امکانپذیر است. رعایت نکات ساده روزمره میتواند احتمال ابتلاء به این اختلال و درد طولانی مدت شانه را کاهش دهد.
- حفظ تحرک شانه: انجام حرکات و کششهای ملایم روزانه از سفتی و بیحرکتی مفصل شانه جلوگیری میکند.
- تقویت ماهیچههای اطراف شانه: تمرینات تقویتی عضلات روتاتور کاف ثبات شانه را افزایش می دهد و درد و آسیب را کاهش میدهند.
- جلوگیری از استراحت طولانی پس از آسیب یا جراحی: شروع زودهنگام حرکات ملایم پس از جراحی از چسبندگی و شانه یخزده پیشگیری میکند.
- کنترل بیماری های زمینهای: مدیریت دیابت و اختلالات تیروئید التهاب را کاهش می دهد و خطر یخ زدگی کتف را کم میکند.
- اجتناب از فشار زیاد یا حرکات ناگهانی: پرهیز از حرکات شدید و کنترل شده ورزش کردن از آسیب و سفتی شانه جلوگیری میکند.
سبک زندگی برای جلوگیری از یخ زدگی شانه
حفظ وضعیت بدنی درست و استفاده از وسایل ارگونومیک، فشار اضافی بر شانه را کاهش می دهد و از آسیب جلوگیری میکند.
فعال ماندن در زندگی روزمره با حرکات ملایم و پرهیز از حرکات ناگهانی به حفظ انعطاف شانه کمک میکند.
تغذیه سالم، وزن مناسب، خواب کافی و کنترل استرس برای سلامت مفاصل و پیشگیری از خشکی شانه موثر است.
گرم کردن قبل و سرد کردن پس از فعالیت، ریسک فروزن شولدر را کاهش می دهد و عملکرد طبیعی مفصل را حفظ میکند.
فیزیوتراپی برای درمان یخ زدگی شانه چقدر زمان می برد؟
مدت زمان فیزیوتراپی برای درمان شانه یخزده چندین ماه طول میکشد و بسته به مرحله بیماری، شدت علایم شانه یخ زده و تعهد بیمار به انجام تمرینات، متغیر است.
با توجه به حرکات فیزیوتراپی و توان بخشی در مراحل مختلف بیماری شانه یخ زده اکثر بیماران بین ۳ تا ۹ ماه فیزیوتراپی نیاز دارند تا بهبود قابل توجه در دامنه حرکت و کاهش درد شانه حاصل شود. رعایت مداوم برنامه تمرینی در خانه میتواند روند بهبودی را سرعت دهد.
برای شانه یخ زده به کدام کلینیک مراجعه کنید ؟
کادر درمانی متخصص و باتجربه کلینیک توان علمی لازم برای تشخیص دقیق و طراحی برنامه درمانی شخصی را دارد. ساختار کامل کلینیک، شامل تشخیص، درمان و بازتوانی، باعث صرفهجویی در زمان و راحتی بیمار میشود.
علاوه بر این، محیط مجهز و خدمات جانبی مانند اتاقهای مناسب، تجهیزات فیزیوتراپی و سایر خدمات برای مراجعهکننده می باشد.
اگر به دنبال بازگرداندن حرکت طبیعی شانه و کاهش درد هستید، همین امروز اقدام کنید و با مراجعه به کلینیک دکتر کمالی حکیم، از خدمات تخصصی فیزیوتراپی، تمرینات کششی و تقویتی، مشاوره پزشکان متخصص و تجهیزات مدرن بهرهمند شوید.
برنامه درمانی شخصی سازی شده، محیط امن و کادر مجرب، روند بهبودی شما را سریع و راحت میکند. برای رزرو وقت و مشاوره رایگان، فرم زیر را پر کنید و قدم اول به سوی شانهای سالم و بدون درد را بردارید.
