فیزیوتراپی دیسک گردن + (4 روش درمان با فیزیوتراپی – وضعیت صحیح بدن)

فیزیوتراپی دیسک گردن

فیزیوتراپی دیسک گردن به عنوان موثرترین روش درمان غیرجراحی مشکلات اسکلتی – عضلانی توسط متخصصان ما در کلینیک فیزیوتراپی دکتر کمالی حکیم ارائه می شود. دیسک گردن یکی از مشکلات شایع سیستم اسکلتی-عضلانی است که می‌تواند زندگی فرد را از نظر کیفیت و کارایی تحت تأثیر قرار دهد. این مشکل زمانی ایجاد می‌شود که یکی از دیسک‌ های بین مهره‌ای در ناحیه گردن دچار آسیب یا بیرون‌زدگی شود. فیزیوتراپی یکی از مؤثرترین روش‌های درمانی غیرتهاجمی برای دیسک گردن است که می‌تواند با ترکیب تکنیک‌های دستی، تمرینات ورزشی و استفاده از تجهیزات تخصصی، درد را کاهش داده و عملکرد طبیعی گردن را بازگرداند.

آیا دیسک گردن با فیزیوتراپی درمان می‌شود؟

این سؤال یکی از پرتکرارترین دغدغه‌های بیماران مبتلا به دردهای گردن است؛ آیا دیسک گردن با فیزیوتراپی درمان می‌شود یا حتماً باید به جراحی فکر کرد؟ خوشبختانه در اغلب موارد، فیزیوتراپی به‌عنوان یک روش غیرتهاجمی و علمی می‌تواند با کاهش فشار روی دیسک، تقویت عضلات گردن و بهبود دامنه حرکتی، درد را کنترل و روند بهبودی را به‌طور مؤثر تسریع کند. انتخاب درست تکنیک‌ها و تداوم درمان، نقش کلیدی در موفقیت این روش دارد.

منبع: Physio.co.uk
“Physiotherapy is very beneficial for a herniated disc and can relieve symptoms… Treatment may include heat therapy, ultrasound, postural advice and exercises.”
«فیزیوتراپی برای دیسک گردن بسیار مفید است و می‌تواند علائم را تسکین دهد… درمان ممکن است شامل گرما درمانی، اولتراسوند، آموزش وضعیت صحیح بدن و تمرینات باشد.»

 مزایای فیزیوتراپی دیسک گردن در مقابل جراحی

مزیت بزرگ فیزیوتراپی دیسک گردن این است که علاوه بر درمان، به پیشگیری از عود مجدد نیز کمک می‌کند. برخلاف جراحی که اغلب با دوره نقاهت طولانی و ریسک عوارض همراه است، فیزیوتراپی یک روند ایمن و کم‌هزینه محسوب می‌شود. در این مقاله، همه چیز را از علل و علائم دیسک گردن گرفته تا مراحل درمان و پیشگیری با فیزیوتراپی بررسی می‌کنیم.

دیسک گردن همان صفحات انعطاف‌پذیر و ژلاتینی است که بین مهره‌های گردن قرار دارد. وظیفه اصلی آنها جذب ضربه، کاهش اصطکاک بین مهره‌ها و کمک به حرکت نرم و روان گردن است. وقتی یک دیسک سالم است، فشارهای روزمره مثل خم شدن، چرخیدن یا حتی نشستن طولانی را بدون مشکل تحمل می‌کند. اما در صورت آسیب، این دیسک ممکن است دچار پارگی یا بیرون‌زدگی شود که اصطلاحاً به آن “فتق دیسک گردن“ می‌گویند.

گردن ما نه تنها سر را نگه می‌دارد بلکه نقش مهمی در عبور اعصاب حیاتی و رگ‌های خونی به مغز دارد. هرگونه مشکل در این ناحیه می‌تواند روی خواب، تمرکز، حرکت دست‌ها و حتی تنفس تأثیر بگذارد. از آنجا که گردن ساختاری ظریف و حساس دارد، درمان مشکلات آن باید با دقت و روش‌های ایمن مثل فیزیوتراپی انجام شود. در غیر این صورت، ممکن است آسیب دائمی به اعصاب یا ستون فقرات ایجاد شود.

تشخیص دیسک گردن

معاینات فیزیکی
پزشک یا فیزیوتراپیست ابتدا با بررسی دامنه حرکتی گردن، تست‌های حسی و قدرت عضلات، محل آسیب را مشخص می‌کند. این مرحله می‌تواند بدون نیاز به تجهیزات پیشرفته، اطلاعات زیادی درباره شدت آسیب بدهد.

روش‌های تصویربرداری (MRI، CT Scan، X-Ray)
MRI بهترین روش برای مشاهده دقیق وضعیت دیسک گردن است، زیرا ساختار بافت نرم، اعصاب و نخاع را به‌وضوح نشان می‌دهد. در برخی موارد، از CT Scan یا X-Ray برای بررسی ساختار استخوانی استفاده می‌شود.

نشانه ها و علائم دیسک گردن

علائم شایع
علائم دیسک گردن معمولاً شامل درد در گردن، شانه‌ها و بازوها، بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن دست‌ها، ضعف عضلات و محدودیت حرکت گردن است. گاهی اوقات، سردردهای مکرر نیز به دلیل فشار روی اعصاب گردنی ایجاد می‌شود. شدت علائم بسته به میزان آسیب دیسک متفاوت است و ممکن است در برخی افراد فقط با کمی درد و خشکی گردن ظاهر شود، در حالی که در دیگران درد شدید و مداوم وجود داشته باشد.

علائم هشداردهنده و اورژانسی
اگر بی‌حسی شدید در هر دو دست، ضعف ناگهانی یا مشکلات تنفسی تجربه کنید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. این موارد می‌توانند نشانه آسیب جدی به نخاع باشند که نیاز به درمان فوری دارند. یکی از مزایای فیزیوتراپی دیسک گردن این است که اغلب می‌تواند قبل از رسیدن به مرحله خطرناک، مشکل را کنترل کند.

علل ایجاد دیسک گردن

عوامل فیزیکی و مکانیکی
نشستن طولانی‌مدت پشت کامپیوتر با وضعیت نادرست بدن، خم کردن سر به جلو برای استفاده از موبایل (Text Neck)، بلند کردن اجسام سنگین با گردن خم، و حتی حرکات ناگهانی ورزشی می‌توانند باعث آسیب دیسک گردن شوند.

عوامل سبک زندگی و ژنتیکی
کم‌تحرکی، اضافه‌وزن، تغذیه نامناسب، و حتی زمینه‌های ژنتیکی می‌توانند در بروز دیسک گردن نقش داشته باشند. برخی افراد به دلیل ساختار ژنتیکی دیسک‌های ضعیف‌تری دارند و زودتر دچار مشکلات گردنی می‌شوند.

درمان دیسک گردن با فیزیوتراپی

فیزیوتراپی به عنوان خط اول درمان
بیشتر متخصصان ستون فقرات توصیه می‌کنند قبل از فکر کردن به جراحی، بیمار حداقل چند هفته فیزیوتراپی منظم انجام دهد. این روش می‌تواند فشار روی دیسک را کاهش دهد، عضلات گردن را تقویت کند و التهاب را کم کند.

مزایای فیزیوتراپی نسبت به جراحی

• بدون برش جراحی و بیهوشی
• کاهش عوارض جانبی
• هزینه کمتر
• بهبود تدریجی و ماندگارتر
• امکان بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره

تکنیک‌های اصلی فیزیوتراپی دیسک گردن

تمرینات کششی
تمرینات کششی یکی از مهم‌ترین درمان دیسک گردن با فیزیوتراپی است. این تمرینات به آرامی عضلات گردن و شانه‌ها را کشیده و از فشار روی دیسک کاسته می‌شود. کشش‌های ملایم باعث افزایش جریان خون و اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها می‌شوند و همین امر روند ترمیم را تسریع می‌کند.
نمونه‌ای از یک تمرین ساده کششی این است که بیمار در حالت نشسته یا ایستاده، سر خود را به آرامی به یک طرف خم کند تا کشش در سمت مقابل گردن احساس شود. این کشش باید ۲۰ تا ۳۰ ثانیه نگه داشته شود و چند بار در روز تکرار گردد.

تمرینات تقویتی
برای جلوگیری از بازگشت مجدد علائم، باید عضلات گردن، شانه و پشت فوقانی تقویت شوند. فیزیوتراپیست معمولاً تمریناتی مانند “ایزومتریک گردن” را توصیه می‌کند که در آن بیمار بدون حرکت دادن گردن، با دست‌ها فشار ملایمی وارد می‌کند تا عضلات فعال شوند. این تمرینات با مرور زمان باعث ایجاد استحکام در ستون فقرات گردنی می‌شوند.

درمان دستی (Manual Therapy)
درمان دستی ستون فقرات شامل ماساژ، کشش‌های تخصصی و تکنیک‌های مانیپولاسیون توسط فیزیوتراپیست است. این روش به آزادسازی عضلات سفت و کاهش اسپاسم کمک می‌کند. بسیاری از بیماران پس از چند جلسه درمان دستی احساس کاهش قابل توجه درد و افزایش دامنه حرکتی دارند.

استفاده از دستگاه‌های فیزیوتراپی
دستگاه‌هایی مانند TENS (تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست)، اولتراسوند تراپی و لیزر تراپی “لیزر پرتوان“ می‌توانند درد و التهاب را کاهش دهند. این ابزارها اغلب در ترکیب با تمرینات و درمان دستی استفاده می‌شوند تا اثرات درمانی کامل‌تر باشند.

نقش تمرینات اصلاحی در درمان و پیشگیری

اصلاح وضعیت بدن در محل کار و خانه
بسیاری از مشکلات دیسک گردن به دلیل وضعیت اشتباه بدن در هنگام نشستن یا کار ایجاد می‌شوند. برای مثال، نشستن طولانی‌مدت پشت میز بدون تکیه‌گاه مناسب گردن، فشار زیادی بر دیسک‌ها وارد می‌کند. فیزیوتراپیست به بیماران آموزش می‌دهد که چگونه با استفاده از صندلی ارگونومیک، تنظیم مانیتور در ارتفاع مناسب و قرار دادن بالش طبی در محل خواب، فشار را کاهش دهند.

تمرینات روزانه برای جلوگیری از بازگشت درد
تمرینات اصلاحی روزانه شامل حرکات ساده‌ای مانند کشش شانه به عقب، چرخش آرام گردن و تمرینات تنفسی عمیق هستند. این حرکات به بهبود انعطاف‌پذیری و گردش خون کمک کرده و از سفتی گردن جلوگیری می‌کنند. اجرای روزانه این تمرینات حتی پس از بهبودی کامل، کلید پیشگیری از عود مجدد است.

چند جلسه فیزیوتراپی برای دیسک گردن لازم است؟

تفاوت‌های فردی در روند درمان
هر فرد واکنش متفاوتی به فیزیوتراپی دیسک گردن نشان می‌دهد. عواملی مانند شدت آسیب، سن، وضعیت سلامت عمومی و میزان همکاری بیمار در انجام تمرینات خانگی بر مدت زمان درمان تأثیر می‌گذارند. برخی بیماران پس از ۳ تا ۴ هفته بهبود چشمگیری پیدا می‌کنند، در حالی که برخی دیگر به چند ماه درمان نیاز دارند.

اهمیت پیگیری و انجام تمرینات در منزل
موفقیت فیزیوتراپی دیسک گردن تا حد زیادی به تداوم تمرینات خانگی بستگی دارد. حتی بهترین جلسات فیزیوتراپی دیسک گردن بدون پیگیری در خانه، نتیجه مطلوبی نخواهند داشت. فیزیوتراپیست معمولاً برنامه‌ای شامل حرکات کششی، تقویتی و اصلاحی برای خانه ارائه می‌دهد که باید به‌طور منظم اجرا شود.

اشتباهات رایج بیماران در درمان دیسک گردن با فیزیوتراپی

قطع کردن درمان قبل از بهبودی کامل
بعضی بیماران وقتی کمی احساس بهبودی می‌کنند، جلسات فیزیوتراپی دیسک گردن را متوقف می‌کنند. این کار خطر بازگشت علائم را چندین برابر می‌کند، چون عضلات هنوز به استحکام لازم نرسیده‌اند.

استفاده نادرست از گردنبند طبی
گردنبند طبی می‌تواند در مراحل حاد درد مفید باشد، اما استفاده طولانی‌مدت و نادرست از آن باعث ضعف عضلات گردن می‌شود. فیزیوتراپیست باید زمان و نحوه صحیح استفاده از گردنبند را تعیین کند.